نقش بندهای الاستیک ارتودنسی
یکی از دغدغههای رایج دندانپزشکان و متخصصان ارتودنسی، پیشبینیپذیری و ثبات حرکت دندانی در طول درمان است. با وجود برنامهریزی دقیق و استفاده از سیمها و براکتهای با کیفیت، برخی از حرکات بین دندانی، بهویژه در مراحل نهایی تنظیم اکلوژن یا بستن فضاهای باقیمانده، نیازمند ابزارهای کمکی هستند؛ ابزارهایی ساده اما تاثیرگذار که اگر درست انتخاب و استفاده نشوند، کل روند درمان را با تأخیر یا اختلال مواجه میکنند.
یکی از این ابزارهای کلیدی، بندهای الاستیک ارتودنسی یا همان الاستیک چینها و لیگاچورهای کشی است. این بندها نقش مهمی در اعمال نیروهای سبک و مداوم برای حرکت دندانها یا نگهداشتن موقعیت آنها ایفا میکنند.
در این مقاله ابتدا نگاهی علمی و کاربردی به نقش این بندها خواهیم داشت، سپس به معرفی محصولات معتبر میپردازیم و در پایان، نکات مهم استفاده صحیح را بررسی میکنیم تا مطمئن شویم همکاران متخصص و خریداران تجهیزات، انتخابی آگاهانه و کاربردی خواهند داشت.
عملکرد بند الاستیک
درمان ارتودنسی برای رسیدن به نتایج پایدار، نیاز به نیروی کنترلشده و مداوم دارد. بندهای الاستیک این نیرو را به شکل بسیار انعطافپذیر تأمین میکنند. از مهمترین عملکردهای این بندها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
• کمک به بستن فضاهای بین دندانی بعد از کشیدن دندانها
• تنظیم اکلوژن (تماس صحیح دندانهای بالا و پایین)
• کشش دندانها به سمت خاص برای اصلاح کراسبایت یا دیپبایت
• افزایش ثبات براکتها و سیمها در جای خود
اگر این نیروها درست محاسبه نشوند، ممکن است باعث آسیب به ریشه، تحلیل استخوان یا برگشت درمان شوند. به همین دلیل انتخاب بند مناسب، هم از نظر کیفیت مواد اولیه و هم از نظر مشخصات فنی مثل ضخامت و میزان کشسانی، اهمیت بالایی دارد.
انواع بندهای الاستیک و تفاوت آنها
بندهای کشی مورد استفاده در ارتودنسی در چند گروه اصلی قرار میگیرند که هر یک کاربرد خاصی دارند:
1. لیگاچورهای الاستیک (Elastic Ligatures)
این بندهای حلقهای کوچک، دور براکت قرار میگیرند تا سیم ارتودنسی را در جای خود نگه دارند. در ظاهر ساده هستند اما در نگهداری نیروی فعال در سیم نقش مهمی دارند.
• در برند Sino Ortho مدلهایی با مقاومتهای متنوع و رنگهای مختلف در سایت نیک پویان عرضه شدهاند.
• برند GC Orthodontics نیز لیگاچورهایی با خاصیت رنگپذیری کمتر و کشسانی پایدار تولید میکند که در درمانهای بلندمدت، کمک شایانی به حفظ زیبایی بیماران میکند.
2. چینهای الاستیک (Elastomeric Chain)
به صورت پیوسته (continuous) یا تکهای (short/long) طراحی شدهاند و برای بستن فضاهای بزرگتر یا حرکت گروهی دندانها استفاده میشوند.
• DB Orthodontics چینهای الاستیکی با قدرت کشسانی بالا و دوام طولانی ارائه کرده که مناسب بستن فضاهای بعد از کشیدن دندان پرمولر هستند.
• همچنین چینهای رنگی Sino Ortho در چندین رنگ، برای درمانهای ارتودنسی کودکان یا نوجوانانی که به جذابیت رنگها اهمیت میدهند، گزینهای عالی هستند.
3. الاستو ترد (Elastomeric Thread)
این مدل، بندهایی با مقطع گرد هستند که مانند نخ ارتودنسی قابلیت عبور از فضاهای بین دندانی یا گرهزدن دارند. برای ساختن آرچویری فعال یا ایجاد نیروی کششی محدود کاربرد دارد.
• Elastomeric Thread برند DB Orthodontics که با بستهبندی کلینیکی و کاربردی موجود است.
مزایای استفاده از برندهای نیک پویان در درمان
در یک درمان ارتودنسی، دقت ابزار به اندازه مهارت متخصص اهمیت دارد. بندهای الاستیکی که در سایت نیک پویان عرضه میشوند، توسط برندهای معتبر جهانی تولید شدهاند و ویژگیهای فنی برجستهای دارند:
برند Sino Ortho:
• کشسانی استاندارد و کنترلشده
• تنوع رنگ بالا
• مناسب برای درمانهای کودکان و نوجوانان
• مقرونبهصرفه برای مصرف کلینیکی
برند DB Orthodontics
• دوام طولانیتر حتی در تماس با بزاق
• افت کشش کمتر نسبت به برندهای چینی
• طراحی ارگونومیک برای سهولت در استفاده
• کیفیت تایید شده در اتحادیه اروپا
برند GC Orthodontics:
• جذب رنگ پایین در محیط دهان
• مناسب برای بیماران حساس به ظاهر براکت
• ثبات نیرو در طول زمان
نکات کلیدی در استفاده صحیح از بندهای الاستیک
استفاده نادرست از بندهای کشی میتواند درمان را مختل کند یا باعث بروز درد و حساسیت در بیمار شود. دندانپزشکان باید هنگام استفاده از این بندها، به نکات زیر توجه ویژه داشته باشند :
هنگام انتخاب نوع بند:
• برای بستن فضای زیاد از چین الاستیک پیوسته استفاده شود.
• در حرکات ظریفتر یا تکدندان، لیگاچورهای جداگانه عملکرد بهتری دارند.
• در ارتودنسی نامرئی، از بندهای بیرنگ یا شفاف استفاده شود.
هنگام استفاده در کلینیک :
• بندهای کشی باید هر ۳ تا ۵ هفته تعویض شوند تا خاصیت کشسانی خود را از دست ندهند.
• دقت شود بندها بیش از حد سفت نباشند؛ فشار بیشازحد باعث تحلیل استخوان میشود.
• بهتر است از ابزارهای مناسب قراردهی بند استفاده شود (Ligature Gun) یا . (Hemostat)
مزیتهای بالینی و تجربیات بالینی موفق
مطالعات مختلف در مجلات علمی مانند The Angle Orthodontist و American Journal of Orthodontics نشان دادهاند که استفاده صحیح از چینهای الاستیک، نرخ بستهشدن فضای کشیدن دندان را تا ۴۰٪ تسریع میکند.
همچنین، دندانپزشکانی که از برندهای اروپایی مثل DB Orthodontics استفاده میکنند، تجربهی کمتری از شکستهشدن بند یا کاهش کشش در مراجعات بعدی دارند. این موضوع منجر به رضایت بیشتر بیمار و کاهش مراجعات غیرضروری میشود.
راهنمای انتخاب بهترین بند برای هر کاربرد
با توجه به تنوع برندها و محصولات، انتخاب بند مناسب برای هر نوع درمان بسیار مهم است.
🔹 بستن فضاهای بزرگ بین دندانی
→ چین الاستیک پیوسته (Sino Ortho) یا (DB Orthodontics)
🔹 حرکت دندانهای قدامی در مرحله نهایی
→ الاستو ترد (DB Orthodontics)
🔹 نگهداری سیم در جای خود با ظاهر شکیل
→ لیگاچورهای شفاف (GC Orthodontics)
🔹 درمان ارتودنسی رنگی کودکان
→ لیگاچور رنگی (Sino Ortho)
چه زمانی باید بندها تعویض شوند؟
یکی از سوالات رایج، زمان مناسب برای تعویض بندهاست. بهطور معمول در هر جلسه معاینه، دندانپزشک باید:
• بندهای قبلی را بهطور کامل حذف کند
• نواحی دارای التهاب یا تورم لثه را بررسی کند
• در صورت مشاهده کاهش کشش یا تغییر رنگ، بند جدید جایگزین نماید
توصیه میشود برای بندهای چین پیوسته، حداکثر زمان استفاده ۴ هفته باشد، در حالی که لیگاچورها ممکن است تا ۵ هفته خاصیت کشسانی خود را حفظ کنند.
کدام بیماران نیاز به مراقبت بیشتر دارند؟
در بیمارانی که دارای مشکلاتی مانند:
• بهداشت دهانی پایین
• حساسیت لثه یا ژنژیویت
• آلرژی به لاتکس
هستند، باید با دقت بیشتری از بندهای با کیفیت بالا استفاده شود. بندهای بدون لاتکس از برند GC Orthodontics انتخاب خوبی برای این گروه بیماران هستند.
انتخاب هوشمندانه برای خرید تجهیزات ارتودنسی
در بازار متنوع امروز، پیدا کردن فروشگاهی که محصولات اصیل، تنوع برند، خدمات پس از فروش و موجودی منظم ارائه دهد، کار سادهای نیست. نیک پویان با ارائه مستقیم محصولات از برندهای Sino Ortho، DB Orthodontics و GC Orthodontics، این چالش خرید تجهیزات ارتودنسی با کیفیت را برای کلینیکهای ارتودنسی حل کرده است.
علاوه بر این :
• بستهبندیها بهصورت کلینیکی و مقرونبهصرفه ارائه میشوند
• مشاوره تخصصی در انتخاب محصول بر اساس نوع درمان فراهم است
• ارسال سریع به سراسر کشور انجام میشود
برای درمان ارتودنسی در کلینیکتان با نظم، دقت و سرعت بیشتر، حتماً یک بار محصولات الاستیک ارتودنسی نیک پویان را امتحان کنید.